Ik ben op zoek naar de roastary van onze houjicha! In Japan!
In de auto m'n theemeester, druk pratend met de dame die de theefabriek leidt en haar zoon die ons rondrijdt. We werden zo van de trein opgepikt, heerlijk want ik herinner nog m’n eerste reizen, helemaal met bussen en lopend langs de boeren. Het groeiende netwerk en bedrijf heeft zo z’n voordelen qua reizen en vervoer want nu word ik netjes opgehaald. Iets minder Pietje Bell, iets efficiënter. En helemaal leuk? Ze hebben er lucht van gekregen dat ik een lievelings snack heb, een soort poffertjes met octopus erin. Dampend heet in een bakje staat dat in de auto op ons te wachten. Ow men, dit is zo lekker!
Na een tijdje rijden komen we bij de roastery. Houjicha is dus een groene thee die na de oogst zoals bijvoorbeeld een sencha wordt gedroogd en verwerkt naast de plantage, in een kleinschalige fabriek van de boer. Alleen daarna is er nog een belangrijke stap, en dan is roosteren. Dat kan de boer op hele kleine schaal zelf maar wij kiezen ervoor dit door een branderij te laten doen. Heel gelijkmatig dus voor ons een betere manier om tot een bepaald kwaliteit niveau te komen.
Vandaag bezoek ik mijn boer en de theemeester op deze plek. Om er meer van te leren maar ook om het te hebben hoe donker we het willen en welke smaak profielen we naar op zoek zijn.
Eenmaal binnen is de hoofd brander ons voorgegaan naar een klein en vol kantoor en steekt van wal. Het plan was, hij zegt iets, theemeester vertaald en zo gaan we er samen doorheen. Maar het plan veranderd zeer snel, de zeer bevlogen brander praat maar door en door en ik zie, mijn thee meester vindt het onbeleefd om hem te onderbreken dus daar zit ik. Twee uur (!!!!) luisterend naar Japans gepraat over branden van thee. Zonder dat ik een woord kan verstaan. In het begin knik ik netjes na elke zin maar na een tijdje merk ik dat ik dit ook durf los te laten. Het lijkt heel lang te duren maar op een gegeven moment is het tijd om de fabriek in te gaan. Jeeej! Gehuld in een pak die me nog het me nog het meest doet herinneren aan m’n voet met zwemles van m’n zoon, trekken we samen de branderij in.
En binnen de kortste keren denk ik, ook heel warm hier. De zweetdruppeltjes staan op onze voorhoofden, vijftig graden plus en een hoge luchtvochtigheid. Er zijn verschillende machines en methodes om de thee te branden maar wij zijn fan van de methode met zand. Het speciale zand in de machine wordt zo heet dat je er de blaadjes op kan roosteren. Het meest subtiel en gelijkmatig. Heerlijk.
Na een grote rondleiding, een tasting en een “gesprek” is het weer tijd om te gaan. Wat fijn om hier te zijn, om hier te kijken en samen te spreken over wat voor ons een goede smaak is. De samenkomst van de boer, theemeester, inkoper en brander. En dan op naar de zetter en de drinker! Zo’n verbindend drankje dat houjicha! We zijn fan!
Wat is het, waar komt het vandaan en hoe bereid je het? Lees snel verder!
Normaal komt een zwarte thee van het proces wat groene thee doet verkleuren, genaamd oxidatie. Maar he, dat is bij houjicha heel anders. Hier roosteren we de al verwerkte groene thee die dus al droog is, en vaak wel gestoomd, om daarmee alsnog een donkere kleur en smaak te krijgen. Dus houjicha is een geroosterde groene Japanse thee!
Het roasting-proces zorgt ervoor dat de bitters plaats maken voor een karamel achtige toon in de smaak en geur. Heel verwarmend, notig en lekker herfst tonen voeren de boventoon! De geur doet in eerste instantie denken aan getoast brood, de smaak is vegetaal, vol en zoet. Smaken van herfstblad, zacht duur suède maar ook zoete tonen als gebrande suiker en hazelnoot komen voorbij. In de nasmaak heel veel tonen. Als je deze thee niet roostert zal er vooral veel hartigheid in geur en smaak terugkomen maar dat is een groot contrast met de smaken na roosteren.
Als een thee niet meer superlekker smaakt in Japan (Japan is bekend om groene thee en je vindt er nauwelijks anders), dan hebben de Japanners daar een supergoed idee voor. Dan roosteren ze de 'oude' groene thee zoals sencha in een pannetje en hebben ze van die oude blaadjes net lekkere bruine geroosterde thee gemaakt. Ze drinken het in Japan vooral als thee van blaadjes en hier en daar in een ijsje verwerkt en dan hebben ze die poedervorm nodig. Van oorsprong wordt het ook wel pour mens tea genoemd. Een verse hoogwaardige groene thee niet voor iedereen weggelegd is maar hé, die houjicha wel!
Nu zie je het al steeds vaker hier aan deze kant van de oceaan. Crusio Thee verkoopt al heel wat jaren de blaadjes, want dat is hoe wij het van oorsprong kennen. Maar nu is het in Europa heel populair aan het worden in de wel bekende poeder zoals we ook bij matcha zien.
Wat is het verschil tussen een matcha en een houjicha als het beide als poeder wordt gezet? Allereerst de kleur! Waar matcha vooral kneitergroen is, heeft houjicha een hele diepe, warme, bruine kleur. Verder zit het beide boordevol antioxdanten en elementen die je oppeppen en rustig maken. In Matcha zit over het algemeen tikkeltje meer cafeïne dus houjicha is een chille keuze als je dat iets minder wil. Matcha drinken we het hele jaar, houjica is wel echt een herfst en winter brew. In de zomer lekker koud met melk prima drankje, maar met guur weer zo heerlijk in een houjicha latte!
Je kan een houjicha zowel koud als warm drinken. Je bereid hem eigenlijk altijd met warm water, maar daarna lekker met ijsblokjes en koude (haver)melk of juist warm in een latte. Het kan beide!